ervaringen

uw situatie

stappenplan

contact

Heeft u vragen? Neem contact met ons op.

herbestemming van jouw cultureel erfgoed in Noord-Nederland

herbestemming van erfgoed illustratie

Collectief wonen voor ouderen en jongeren, een artist-in-residence of een maatschappelijke bijeenkomstfunctie voor het dorp. Een zorgboerderij of het toevoegen van levensloopbestendige woningen met een duurzame collectieve energievoorziening. Het zijn slechts enkele ideeën waarmee jouw erf en boerderij toekomstbestendig zou kunnen worden. Wij geloven dat het voor elk boerderij de moeite waard is om te onderzoeken wat er nog meer mee te doen is. We kijken niet alleen naar de boerderij of het erf, maar ook naar de behoefte die er speelt in het dorp en de omgeving. Wat heeft het dorp nodig en wie moeten we betrekken bij het maken van de plannen? Hiermee willen we een breed gedragen nieuwe toekomst bieden aan de boerderij en zorgen voor een passende impuls in de omgeving.

Wat levert het op?

  • Waarde toevoegen aan de boerderij
  • Het dorp verrijken met een extra maatschappelijke functie op het erf, indien mogelijk
  • Kansen bieden voor mensen uit het dorp de regio om op een erf te wonen
  • Spreiding van onderhoudskosten
  • Exploitatieopbrengsten uit de boerderij

Ben je toe aan een nieuwe kijk op jouw erf en boerderij en herken je jezelf in onze geschetste situatie? Lees dan verder over wat en waarom we dit doen en hoe we dit voor jou kunnen realiseren.

actueel

20 • 06 • 10.30

De roze boerderij in Drieborg

door Redactie

Uit wanhoop over de staat en gebrek aan overheidssteun werd de monumentale boerderij in Drieborg knalroze geschilderd…

lees meer...

Dankzij staatssecretaris Uslu van Cultuur en Media ontvangen ze nu een subsidie voor restauratie en schadeherstel. Hoewel dit een belangrijke stap is, is er voor de volledige renovatie nog veel meer nodig. De boerderij blijft voorlopig roze als symbool van hun noodkreet en doorzettingsvermogen, tot elke steen is hersteld en het erfgoed weer toekomstbestendig is. Vanuit de Erfvrienden helpen wij bij de begeleiding van dit complexe proces. Wij hopen samen met alle betrokken partijen dat de boerderij goed verstevigd en gemoderniseerd kan worden, waarbij het zijn monumentale waarde behoudt.

Lees meer...

Ons voorstel is de realisatie van starterswoningen in de schuur en de bouw van ouderenwoningen in een collectieve opzet op het erf. Hiermee bieden we ruimte voor doorstroom in het dorp en bieden we jongeren de kans om in hun dorp te blijven wonen of terug te keren. Om draagvlak voor de plannen in beeld te brengen, hebben we een dorpsbijeenkomst geörganiseerd. Tijdens de dorpsbijeenkomst bleek veel interesse vanuit de dorpsbewoners, maar zijn ook enkele zorgen en door ons gemiste kansen geuit. Dit alles nemen we mee in de verdere planvorming. Het project biedt een waardevolle bijdrage aan de leefbaarheid van de regio door jong en oud passende woonruimte te bieden. Het is echter een proces van lange adem waarbij door externe partijen eerst een dorpsvisie is opgesteld en mogelijke ontwikkellocaties in het dorp in beeld worden gebracht. Dit alles zodat een mogelijke ontwikkeling binnen Thesinge breed gedragen wordt.

20 • 06 • 10.30

Herbestemming van erf in Thesinge

door Redactie

In het hart van Thesinge onderzoeken we de mogelijkheid voor de transformatie van een boerderij en het daarbij behorend erf…

lees meer...

Ons voorstel is de realisatie van starterswoningen in de schuur en de bouw van ouderenwoningen in een collectieve opzet op het erf. Hiermee bieden we ruimte voor doorstroom in het dorp en bieden we jongeren de kans om in hun dorp te blijven wonen of terug te keren. Om draagvlak voor de plannen in beeld te brengen, hebben we een dorpsbijeenkomst geörganiseerd. Tijdens de dorpsbijeenkomst bleek veel interesse vanuit de dorpsbewoners, maar zijn ook enkele zorgen en door ons gemiste kansen geuit. Dit alles nemen we mee in de verdere planvorming. Het project biedt een waardevolle bijdrage aan de leefbaarheid van de regio door jong en oud passende woonruimte te bieden. Het is echter een proces van lange adem waarbij door externe partijen eerst een dorpsvisie is opgesteld en mogelijke ontwikkellocaties in het dorp in beeld worden gebracht. Dit alles zodat een mogelijke ontwikkeling binnen Thesinge breed gedragen wordt.

Lees meer...

Ons voorstel is de realisatie van starterswoningen in de schuur en de bouw van ouderenwoningen in een collectieve opzet op het erf. Hiermee bieden we ruimte voor doorstroom in het dorp en bieden we jongeren de kans om in hun dorp te blijven wonen of terug te keren. Om draagvlak voor de plannen in beeld te brengen, hebben we een dorpsbijeenkomst geörganiseerd. Tijdens de dorpsbijeenkomst bleek veel interesse vanuit de dorpsbewoners, maar zijn ook enkele zorgen en door ons gemiste kansen geuit. Dit alles nemen we mee in de verdere planvorming. Het project biedt een waardevolle bijdrage aan de leefbaarheid van de regio door jong en oud passende woonruimte te bieden. Het is echter een proces van lange adem waarbij door externe partijen eerst een dorpsvisie is opgesteld en mogelijke ontwikkellocaties in het dorp in beeld worden gebracht. Dit alles zodat een mogelijke ontwikkeling binnen Thesinge breed gedragen wordt.

20 • 06 • 10.30

Het ontstaan van de Erfvrienden

door Redactie

Will Panman en Rob Hendriks ontmoetten elkaar tijdens een debatavond van Dagblad van het Noorden over de toekomst van Oldambster boerderijen …

lees meer...

 geïnspireerd door de luisterwandeling Huilende Bruiden van PeerGroup in het voorjaar van 2021. Dit leidde tot de oprichting van het Erfvrienden-collectief in de zomer van 2022, dat begin april 2023 officieel werd gepresenteerd. Erfvrienden is een samenwerkingsverband tussen DAAD Architecten en RIO Projects en combineert de financiële- en procesbegeleiding van RIO met het onderzoek naar nieuwe bestemmingen voor boerderijen door DAAD Architecten. Onze missie is het aanpakken van het woningtekort in het Noorden van Nederland door middel van het invullen van agrarisch erfgoed. Hierbij kijken we bijvoorbeeld naar: collectief wonen, zorgboerderijen, artist-in-residence programma’s en duurzame energievoorzieningen op bestaand agrarisch erfgoed. Door te kijken naar de behoeften van het dorp en de betrokkenheid van de lokale bevolking, streven we naar oplossingen die niet alleen het erf en de boerderij, maar ook de gemeenschap ten goede komen.

Lees meer...

geïnspireerd door de luisterwandeling Huilende Bruiden van PeerGroup in het voorjaar van 2021. Dit leidde tot de oprichting van het Erfvrienden-collectief in de zomer van 2022, dat begin april 2023 officieel werd gepresenteerd. Erfvrienden is een samenwerkingsverband tussen DAAD Architecten en RIO Projects en combineert de financiële- en procesbegeleiding van RIO met het onderzoek naar nieuwe bestemmingen voor boerderijen door DAAD Architecten. Onze missie is het aanpakken van het woningtekort in het Noorden van Nederland door middel van het invullen van agrarisch erfgoed. Hierbij kijken we bijvoorbeeld naar: collectief wonen, zorgboerderijen, artist-in-residence programma’s en duurzame energievoorzieningen op bestaand agrarisch erfgoed. Door te kijken naar de behoeften van het dorp en de betrokkenheid van de lokale bevolking, streven we naar oplossingen die niet alleen het erf en de boerderij, maar ook de gemeenschap ten goede komen.

kies uw eigen situatie

uw situatie van cultureel ergoed
in het dorp

Voorbeeld van je bedrijf in het dorp en de situatie hierbij

In het dorp

In het hart van het dorp staat een goed onderhouden boerderij. De boerderij is omringd door andere woningen en heeft een erg kleine tuin. Tegenover de boerderij staat de kerk en in de straat om de hoek bevindt zich de school.

We onderzoeken de mogelijkheid tot het toevoegen van woningen in de boerderij. Omdat de tuin erg klein is, kijken hoe we kleine buitenruimte in het volume kunnen oplossen. Misschien kunnen er op de begane grond woningen voor ouderen komen. Zij hebben dan interactie met de straat zodat eenzaamheid wordt tegengegaan. In de kap is er meer ruimte. Hier liggen kansen voor het toevoegen van starterswoningen.

In het achterhoofd zoeken we alvast naar koppelkansen in het dorp. Wellicht heeft de kerk meer ruimte nodig of zoekt de school een plek voor de buitenschoolse opvang?

Als blijkt dat de ideeën financieel haalbaar zijn, gaan we in gesprek met de gemeente. Staat de gemeente positief tegenover de mogelijke ontwikkelingen, dan zoeken we uit in welke richting we verder moeten werken. Dit doen we door bijvoorbeeld door contact op te nemen met dorpsbelangen, een marktanalyse te doen of een participatiedag te organiseren. Zo komen we erachter welke behoeften er in het dorp spelen. Hierop passen we vervolgens de plannen, mits financieel haalbaar, aan.

in de lintbebouwing

Jouw boerderij in de lintbebouwing voorbeeld

In de lintbebouwing

Buiten het dorp bevindt zich een weg met hieraan lintbebouwing. De afstand tussen de percelen is ruim. Eén van de gebouwen in het lint is de oude monumentale boerderij. Het woonhuis is in goede staat, maar de schuur zou een opknapbeurt kunnen gebruiken. De eigenaar is op leeftijd en wil kleiner gaan wonen. Om vereenzaming te voorkomen, lijkt het hem een goed idee dat er meer mensen in de boerderij komen wonen. De wens is een divers gezelschap, van jong tot oud. Zo ontstaat er een kleine woongemeenschap die zorg kan dragen voor elkaar en voor het gebouw.

Omdat het voorhuis erg groot is, verbouwen we deze tot drie woningen. Het geld dat dit oplevert wordt geïnvesteerd om het meest urgente achterstallig onderhoud in de schuur te herstellen. In de schuur kunnen vervolgens enkele woningen worden gerealiseerd. Omdat de woningen als losse volumes vrij in de schuur komen te staan, blijft er voldoende gemeenschappelijke ruimte over. Zo wordt de schuur het middelpunt van de nieuwe woongemeenschap.

Omdat de boerderij niet in het dorp staat, is het erg belangrijk dat de plannen aansluiten bij de visies van de gemeente en provincie. Na de eerste ideeën te hebben besproken met de eigenaar van de boerderij, peilen we de haalbaarheid bij de gemeente. Hierna stellen we vast of de ingeslagen route haalbaar is of dat een alternatief scenario de voorkeur heeft.

aan de rand van het dorp

Jouw boerderij aan de rand van het dorp voorbeeld

Rand van het dorp

Aan de rand van het dorp, op de grens van het buitengebied, staat een boerderij op een groot erf. Omdat de boerderij niet in het buitengebied ligt, hebben we alleen te maken met de gemeente. De eigenaar geeft aan dat er in het dorp behoefte is aan zorgwoningen met dagbesteding. Vanuit dit oogpunt starten wij ons onderzoek.

We kijken naar de mogelijkheden voor zorgwoningen in de schuur en op het erf. Hierbij onderzoeken we hoeveel woningen nodig zijn om de plannen financieel haalbaar te maken. Ook kijken we naar de mogelijkheden voor de dagbesteding.

De plannen bespreken we met de gemeente. Als blijkt dat de gemeente positief tegen de ontwikkelingen staat, zoeken we — als de wens daar is — investeerders en zorgaanbieders. Door met het dorp in gesprek te gaan, onderzoeken we of de dagbesteding ook voor bewoners in het dorp wat kan betekenen. Het kan echter ook zo zijn dat het dorp andere goede ideeën heeft voor een ontwikkelingen op het erf. Desgewenst kunnen wij de plannen hierop aanpassen.

Wie weet ontstaat er een aan het rand van het dorp een prachtige zorgboerderij waar zorgbehoevenden in alle rust kunnen genieten van het weids uitzicht, het dorp elke dinsdagavond bijeenkomt om te klaverjassen en waar elke dag jan en alleman op bezoek komt om de vruchten van de dorpsmoestuin te plukken.

in het buitengebied

Voorbeeld van je boerderij in de buitengebied

In het buitengebied

Een paar kilometer buiten het dorp ligt een erf met daarop een oude boerderij. De eigenaren hebben de omliggende landbouwgrond verkocht en zijn met pensioen gegaan. Vanwege de leeftijd, maar ook hun financiële situatie, zijn ze niet in staat om de boerderij goed te onderhouden.

Omdat de boerderij in het buitengebied ligt, is het lastig om extra woningen toe te voegen. De voorstellen dienen namelijk binnen de (woon)visies van de gemeente en provincie te passen.

Een eerste analyse leert ons dat, vanwege het forse achterstallig onderhoud, het niet rendabel is om enkel woningen in de boerderij te realiseren. Daarom kijken we ook naar de mogelijkheden op het erf. Omdat het erf vrij groot is, zien we mogelijkheden om hier enkele woningen toe te voegen.

Zodra we de eerste plannen hebben getekend gaan we in gesprek met de gemeente en provincie. Afhankelijk van hun standpunten bepalen we wat de volgende stappen kunnen worden.

kies jouw situatie in ons fictief dorp

uw situatie van cultureel ergoed
in het dorp
Voorbeeld van je bedrijf in het dorp en de situatie hierbij

In het dorp

In het hart van het dorp staat een goed onderhouden boerderij. De boerderij is omringd door andere woningen en heeft een erg kleine tuin. Tegenover de boerderij staat de kerk en in de straat om de hoek bevindt zich de school.

We onderzoeken de mogelijkheid tot het toevoegen van woningen in de boerderij. Omdat de tuin erg klein is, kijken hoe we kleine buitenruimte in het volume kunnen oplossen. Misschien kunnen er op de begane grond woningen voor ouderen komen. Zij hebben dan interactie met de straat zodat eenzaamheid wordt tegengegaan. In de kap is er meer ruimte. Hier liggen kansen voor het toevoegen van starterswoningen.

In het achterhoofd zoeken we alvast naar koppelkansen in het dorp. Wellicht heeft de kerk meer ruimte nodig of zoekt de school een plek voor de buitenschoolse opvang?

Als blijkt dat de ideeën financieel haalbaar zijn, gaan we in gesprek met de gemeente. Staat de gemeente positief tegenover de mogelijke ontwikkelingen, dan zoeken we uit in welke richting we verder moeten werken. Dit doen we door bijvoorbeeld door contact op te nemen met dorpsbelangen, een marktanalyse te doen of een participatiedag te organiseren. Zo komen we erachter welke behoeften er in het dorp spelen. Hierop passen we vervolgens de plannen, mits financieel haalbaar, aan.

in de lintbebouwing
Jouw boerderij in de lintbebouwing voorbeeld

In de lintbebouwing

Buiten het dorp bevindt zich een weg met hieraan lintbebouwing. De afstand tussen de percelen is ruim. Eén van de gebouwen in het lint is de oude monumentale boerderij. Het woonhuis is in goede staat, maar de schuur zou een opknapbeurt kunnen gebruiken. De eigenaar is op leeftijd en wil kleiner gaan wonen. Om vereenzaming te voorkomen, lijkt het hem een goed idee dat er meer mensen in de boerderij komen wonen. De wens is een divers gezelschap, van jong tot oud. Zo ontstaat er een kleine woongemeenschap die zorg kan dragen voor elkaar en voor het gebouw.

Omdat het voorhuis erg groot is, verbouwen we deze tot drie woningen. Het geld dat dit oplevert wordt geïnvesteerd om het meest urgente achterstallig onderhoud in de schuur te herstellen. In de schuur kunnen vervolgens enkele woningen worden gerealiseerd. Omdat de woningen als losse volumes vrij in de schuur komen te staan, blijft er voldoende gemeenschappelijke ruimte over. Zo wordt de schuur het middelpunt van de nieuwe woongemeenschap.

Omdat de boerderij niet in het dorp staat, is het erg belangrijk dat de plannen aansluiten bij de visies van de gemeente en provincie. Na de eerste ideeën te hebben besproken met de eigenaar van de boerderij, peilen we de haalbaarheid bij de gemeente. Hierna stellen we vast of de ingeslagen route haalbaar is of dat een alternatief scenario de voorkeur heeft.

rand van het dorp
Jouw boerderij aan de rand van het dorp voorbeeld

Rand van het dorp

Aan de rand van het dorp, op de grens van het buitengebied, staat een boerderij op een groot erf. Omdat de boerderij niet in het buitengebied ligt, hebben we alleen te maken met de gemeente. De eigenaar geeft aan dat er in het dorp behoefte is aan zorgwoningen met dagbesteding. Vanuit dit oogpunt starten wij ons onderzoek.

We kijken naar de mogelijkheden voor zorgwoningen in de schuur en op het erf. Hierbij onderzoeken we hoeveel woningen nodig zijn om de plannen financieel haalbaar te maken. Ook kijken we naar de mogelijkheden voor de dagbesteding.

De plannen bespreken we met de gemeente. Als blijkt dat de gemeente positief tegen de ontwikkelingen staat, zoeken we — als de wens daar is — investeerders en zorgaanbieders. Door met het dorp in gesprek te gaan, onderzoeken we of de dagbesteding ook voor bewoners in het dorp wat kan betekenen. Het kan echter ook zo zijn dat het dorp andere goede ideeën heeft voor een ontwikkelingen op het erf. Desgewenst kunnen wij de plannen hierop aanpassen.

Wie weet ontstaat er een aan het rand van het dorp een prachtige zorgboerderij waar zorgbehoevenden in alle rust kunnen genieten van het weids uitzicht, het dorp elke dinsdagavond bijeenkomt om te klaverjassen en waar elke dag jan en alleman op bezoek komt om de vruchten van de dorpsmoestuin te plukken.

in het buitengebied
Voorbeeld van je boerderij in de buitengebied

In het buitengebied

Een paar kilometer buiten het dorp ligt een erf met daarop een oude boerderij. De eigenaren hebben de omliggende landbouwgrond verkocht en zijn met pensioen gegaan. Vanwege de leeftijd, maar ook hun financiële situatie, zijn ze niet in staat om de boerderij goed te onderhouden.

Omdat de boerderij in het buitengebied ligt, is het lastig om extra woningen toe te voegen. De voorstellen dienen namelijk binnen de (woon)visies van de gemeente en provincie te passen.

Een eerste analyse leert ons dat, vanwege het forse achterstallig onderhoud, het niet rendabel is om enkel woningen in de boerderij te realiseren. Daarom kijken we ook naar de mogelijkheden op het erf. Omdat het erf vrij groot is, zien we mogelijkheden om hier enkele woningen toe te voegen.

Zodra we de eerste plannen hebben getekend gaan we in gesprek met de gemeente en provincie. Afhankelijk van hun standpunten bepalen we wat de volgende stappen kunnen worden.

stappenplan

Stap 1 uw boerderij de situatie
  • Ben jij boerderijeigenaar?
  • Heb je een boerderij zonder helder toekomstperspectief, op een erf in Noord-Nederland?
  • en heb je de behoefte om het nieuw leven in te blazen?
  • Wil je meer uit de boerderij en het erf halen?
  • De ruimte bieden voor activiteiten in je dorp?
  • en met ons en het dorp een geschikte nieuwe functie vinden?

Ga dan naar stap 2

Jouw boerderij ligt bij voorkeur in het Noorden.
Niet alleen boerderijen in redelijke, maar ook in slechte staat,
vinden we de moeite waard om te bekijken.

Stap 2 QuickScan

Locatieanalyse

Wensen Om de wensen van de eigenaar helder te krijgen, brengen we een bezoek aan de boerderij.
Technische kwaliteiten ruimtelijke kwaliteit Tevens doen we een bouwtechnische check, om in hoofdlijnen de fysieke staat van de boerderij in kaart te brengen.

Schetsontwerp (SO)

Eerste ideeën Na de analyse schetsen we enkele eerste ideeën voor een mogelijke invulling van het erf.
Wat komt er in de boerderij? In principe gaan we uit van wonen, maar afhankelijk van de uitkomsten van de analyse, kunnen ook andere functies voorstellen.

Haalbaarheid

Inschatting Aan de hand van de bouwtechnische controle, behoefteanalyse en schetsontwerp, maken we een inschatting van de financiële haalbaarheid.
Resultaat Een bidbook met plan voor vervolgstappen.

Ga naar stap 3 en verder

Stap 3 draagvlak creëren en voorlopig ontwerp (VO)

Draagvlak Nadat je de tijd hebt genomen om — met behulp van de geschetste ideeën — je wensen voor de boerderij helder te krijgen, willen we werken aan het creëren van draagvlak. We presenteren de eerste ideeën aan omwonenden, gemeente, provincie en geïnteresseerden. Samen met de analyse hopen we hiermee zo goed mogelijk te kunnen inschatten wat de behoeften uit de omgeving zijn. Het kan echter zijn dat een andere insteek passender is voor jouw boerderij. In overleg met jou en de gemeente/provincie kijken we naar de juiste methode.

Het ontwerp
Met de opgehaalde input gaan we terug naar de tekentafel om de plannen, in overleg met jou, verder vorm te geven. Hieruit volgt het voorlopig ontwerp (VO). Het voorlopig ontwerp geeft in hoofdlijnen aan hoe het erf in de toekomst gebruikt zal gaan worden. We maken een ontwerp met daarop aangegeven waar woningen en/of andere functies komen. Denk bijvoorbeeld aan een ontmoetingsruimte, parkeerplaatsen of een moestuin. Voor eventuele nieuwe ingrepen maken we een apart ontwerp. De boerderij blijft centraal staan. De plannen worden besproken met de uiteindelijke gebruikers en voorgelegd aan de gemeente en/of provincie.

Financiering
Ondertussen gaan we ook aan de slag om een passende financieringsmethode te vinden. Tevens zullen we in deze fase op zoek gaan naar mogelijke bewoners. Mocht u hier ideeën over hebben, dan zijn deze uiteraard welkom!

Stap 4 contractvorming en uitwerking

Contract Als de plannen in hoofdlijnen vast staan en de gemeente positief tegenover de plannen staat, wordt een contract met de uiteindelijke partijen getekend. Hierin wordt ieders rol en inbreng vastgelegd.

Uitwerking We werken het ontwerp uit tot definitief ontwerp (DO). Hierop wordt een kostencalculatie gemaakt. Na goedkeuring vanuit alle partijen wordt het plan verder uitgewerkt zodat de daadwerkelijke transformatie van de boerderij kan plaatsvinden.

Oplevering Na de bouw vindt de oplevering van de getransformeerde boerderij plaats. Wij hopen hiermee een nieuw en houdbaar toekomstperspectief aan de boerderij te hebben gegeven.

Heeft u vragen, of wilt u een afspraak met ons maken? Stuur een mail naar

info@erfvrienden.nl

Erfvrienden is een initiatief van
DAAD Architecten en RIO projects

www.daad.nl

www.rioprojects.nl